

Rembrandt
zelfportret
|
".
. . . . . . . . Voor
kunstenaars is het spel van licht en donker een belangrijk beeldend
middel.
Men
creëert er spanning en expressiviteit mee. Het geeft diepte en
stuurt de blik van de toeschouwer.
In
de techniek (ook wel bekend onder de naam clair-obscur) was Rembrandt
een meester.
Kijk
naar 'De kruisafname'. Het is puur te danken aan de lichtval dat je oog
eerst op de lijdende
Christusfiguur valt en vervolgens op de smartelijke Maria.
Kijk
naar een willekeurig kerkinterieur van Pieter Jansz. Saenredam en je beseft
hoe dienstbaar licht is aan vorm. Saenredam benut
de licht/donker- verschillen vooral om de vorm van de dingen te
benadrukken.
Een
paar eeuwen later (in 1985) tekende Mynke Buskens een impressie
van de St-Jan in Den Bosch.
Donkere vlakken contrasteren heftig met lichtbundels en scherpe lijnen.
Een mengelmoes
van licht en schaduw completeert het abstracte beeld. Er is geen
kruis te zien, maar het is volstrekt duidelijk dat het hier gaat om een
kathedraal- of kerkachtig gebouw. Het is de
Sint-Jan in Den Bosch, of beter gezegd: het is het licht in de
Sint-Jan.
Hoe ver zijn we verwijderd van het
naturalisme van Saenredam?
Het licht is emotie geworden. Dat massieve
zwart, de gapende leegte: hoe langer je kijkt, des
te indrukwekkender het besef van een onmetelijke ruimte . Des
te sterker de suggestie van het licht in een middeleeuwse kerk.
Je
kunt de wierook bijna ruiken. . . . . .
. . . ."
|
|
Oswin Schneeweisz
"Studio",
52/53, 2005
|
|

Saenredam,
St-Odulphuskerk Assendelft
|

Mynke Buskens,
'Kathedraal' (1985)
|