Rembrandt
zelfportret



". . . . . . . . . Voor kunstenaars is het spel van licht en donker een belangrijk beeldend middel.
Men creëert er spanning en expressiviteit mee. Het geeft diepte en stuurt de blik van de toeschouwer.
In de techniek (ook wel bekend onder de naam clair-obscur) was Rembrandt een meester.
Kijk naar 'De kruisafname'. Het is puur te danken aan de lichtval dat je oog eerst op de lijdende Christusfiguur valt en vervolgens op de smartelijke Maria.
Kijk naar een willekeurig kerkinterieur van Pieter Jansz. Saenredam en je beseft hoe dienstbaar licht is aan vorm. Saenredam benut de licht/donker- verschillen vooral om de vorm van de dingen te benadrukken.
Een paar eeuwen later (in 1985) tekende Mynke Buskens een impressie van de St-Jan in Den Bosch.
Donkere vlakken contrasteren heftig met lichtbundels en scherpe lijnen.
Een mengelmoes van licht en schaduw completeert het abstracte beeld. Er is geen kruis te zien, maar het is volstrekt duidelijk dat het hier gaat om een kathedraal- of kerkachtig gebouw. Het is de Sint-Jan in Den Bosch, of beter gezegd: het is het licht in de Sint-Jan.
Hoe ver zijn we verwijderd van het naturalisme van Saenredam?
Het licht is emotie geworden. Dat massieve zwart, de gapende leegte: hoe langer je kijkt, des te indrukwekkender het besef van een onmetelijke ruimte . Des te sterker de suggestie van het licht in een middeleeuwse kerk.
Je kunt de wierook bijna ruiken. . . . . . . . . ."


Oswin Schneeweisz
"Studio", 52/53, 2005


Saenredam, St-Odulphuskerk Assendelft

Mynke Buskens, 'Kathedraal' (1985)


Click here for the next picture within this series.

INDEX PAGE © 1982 - 2007: "Stichting Tekengenootschap Axis Mundi"®. All rights reserved!
LAST PAGE